Ba Đám Mây: Quảng Ninh – Phản ứng phụ của tiền

Ba Đám Mây – Tập 4 “Quảng Ninh”

Phần 4: Phản ứng phụ của Tiền & Chuyện bát Phở 20 năm & Thương hiệu Việt & Đông Triều bên hạt gạo nhà thơ Trần Đăng Khoa

Phản Ứng Phụ Của Tiền:

…Theo thuật ngữ kinh tế phương tây, người ta đưa ra 3 từ liên quan đến chữ “Phát” đó là:

+Lạm Phát: sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian và sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó cũng như phản ánh sự suy giảm sức mua. Nguyên nhân của lạm phát duy trì liên tục trong một thời kỳ nhất định là do sự cung ứng tiền nhanh hơn tốc độ phát triển kinh tế. Lạm phát tăng cao, cung không đủ cầu dẫn đến giá cả tăng cao và liên quan một phần đến tốc độ phát triển của dân số. Dân số càng tăng thì nhu cầu tăng trong khi lượng hàng hóa không đáp ứng đủ thì lạm phát cũng có khả năng tăng theo và là xu thế xuất hiện nhiều hơn giảm phát. Lạm phát xảy ra một phần nguyên nhân nằm ở việc hệ thống ngân hàng phân phối tiền lưu hành tập trung quá nhiều vào một số lĩnh vực chẳng hạn như bất động sản, thâm hụt ngân sách do các tập đoàn nhà nước đầu tư ngoài nghành, làm ăn thua lỗ, tham nhũng, đầu tư công chậm trễ mà lượng tiền để đổ vào sản xuất thì lại khan hiếm dẫn đến lượng tiền mới được đưa vào càng nhiều khiến cho lạm phát bất ổn.

…Điển hình cho lạm phát rõ ràng nhất là cách đây hồi những năm 1997 – 2000++:

+Một bát phở có giá 3.000 đ – 5000đ thì giờ đại dịch phở T ngoi lên 65k/bát, các phở ít tiếng tăm cũng ngót nghét 35-45k/bát

+Điện 450đ/kw – Xăng 5.000đ/lít thì giờ điện tầm 2.500đ/kw – Xăng 15.000/lit

+Cơm sinh viên 3000đ/suất thì giờ 30.000đ/bữa

+Một con xe máy đắt ngang mảnh đất thời đó giá nhà diện trung bình 50tr/lô, sang chảnh hơn tại Sài Gòn khoảng 300 triệu cho một căn khu Phú Mỹ Hưng có sân vườn rộng rãi thì nay cũng nhảy dựng đứng lên hàng chục tỷ/căn biệt thự, hàng tỷ/căn chung cư xoàng

+Ghẹ, sò huyết nướng chiếu Đồ Sơn, Quất Lâm 70k/suất, giờ nướng nệm tăng lên 350k/lần

…Nhẩm ra tỷ lệ lạm phát sau 20 năm: Phở là 1400% – Điện 455% – Xăng 200% – Cơm 900% – BĐS lấy 2tỷ/tổ ấm làm ví dụ chưa tính đến các dự án ngáo giá hàng chục tỷ/bđs đang hoành hành so với 50tr/bđs là 3.900 % – Ghẹ, sò huyết là 400%…

…Hay nôm na cho sự lạm phát dễ hiểu thế này: giai đoạn năm 1997 – 2001 một bát phở có giá 3000 VNĐ, một người công nhân viên chức, thợ hồ làm ra một ngày khoảng 15.0000 VNĐ, quy ra là con người thời đó ăn được 5 bát phở/ngày (15k:3k). Năm 2020 sau khoảng 20 năm, giá bát phở trung bình khoảng 40k một bát, một người công nhân viên chức, thợ hồ một ngày được trả lương khoảng 200k, tức là với tiền công tưởng như cao hơn ấy vẫn chỉ ăn được đúng 5 bát phở/ngày không hơn (200k:40k) chưa kể vệ sinh an toàn độc hại, chi phí điện, nước, thuế má, học hành, y tế, thực phẩm, môi trường sống thứ nào cũng tăng chóng avata. Thêm một điều nữa cũng rất quái lạ với thói quen kinh doanh ở ta khi tăng giá bát phở thì nói là do xăng lên, thịt lên, điện nước lên nhưng khi những thứ kia giảm nhỏ giọt chưa kể bệnh dịch cúm tàu thì các chủ bán hàng vẫn vờ như chẳng hay cứ đứng nguyên giá, hỏi thì bảo lên tivi mà mua một cách rất bất công bằng cho người tiêu dùng góp tay càng làm cho lạm phát nhảy múa!

…Minh chứng cho sự điều hành lạm phát cực kỳ thành công phải kể đến nước Mỹ thời điểm trước chiến tranh thế giới lần thứ nhất, từ những 1800 đến 1913 tức là khoảng 113 năm, giá tiêu dùng ở Mỹ hầu như không thay đổi, thậm giá giá cả năm 1913 còn thấp hơn thời điểm năm 1800 hay một số nước áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu như New Zealand áp dụng từ tháng 4/1990, sau khi hoàn thành thời gian cam kết, chỉ số lạm phát chỉ còn 0-3% cho đến Thụy Điển từ 1/3/1993 đưa ra mục tiêu lạm phát ở mức 2%/năm và mức dao động +/- 0,01% sau đó lạm phát ở Thuỵ Điển đã ở mức thấp và ổn định hơn…

+Thiểu Phát: là lạm phát ở tỷ lệ rất thấp, biểu hiện khi giá giảm liên tục và tăng trưởng GDP ở mức âm. Thị trường tiền tệ trì trệ biểu hiện ở việc ngân hàng thương mại gặp khó khăn khi cho vay, đồng thời họ lại đặt ra lãi suất huy động tiết kiệm thấp nhưng các nhà đầu tư lại khá dè dặt để vay dẫn đến ngân hàng ứ đọng tiền, sản xuất trở nên thiếu sôi động và đến từ những sai lầm trong điều hành vĩ mô.

+Giảm Phát: tình trạng mức giá chung của nền kinh tế giảm xuống liên tục, trái ngược với lạm phát hay nói cách khác khi lạm phát có tỷ lệ mang giá trị âm thì là giảm phát. Giảm phát thường xuất hiện khi kinh tế suy thoái hay đình đốn mà nguyên nhân chính là do tổng cầu giảm.

…3 phản ứng phụ ở trên theo như lý thuyết và thực tiễn cái nào cũng hại phần nhiều hơn cho nền kinh tế. Vì vậy để nhận dạng ra được đường đi của chúng, người ta đã phác họa nó lên qua các biểu đồ với sự nhảy múa lên xuống của các số liệu nhưng chỉ số giá tiêu dùng thường cứ tăng hàng năm. Có lúc các chỉ số đột biến thất thường do tác động từ rất nhiều yếu tố thì ngoài các biện pháp mà ngân hàng trung ương áp dụng các chính sách tiền tệ để điều chỉnh giảm tăng lãi xuất thì thế giới đã chuẩn bị những giải pháp mà người Việt nôm na gọi là “Nắn Chỉnh Phát” khi dự báo được trước các bất ổn trong tương lai.

…Giải pháp “Nắn Chỉnh Phát” đối với nền kinh tế bao gồm chuỗi liên hoàn các phương án điều hành sử dụng các thao tác kĩ thuật bằng vô số chính sách linh hoạt để điều hướng đường cong trên đồ thị kinh tế đưa nó đi đúng quỹ đạo ổn định, có lợi nhất cho đất nước mạn phép sẽ nằm ở đâu đó tại bài này trong chuyến hành trình thám hiểm vùng đất báu Quảng Ninh.

…Trở lại vấn đề xoay quanh câu chuyện tiền, tiền, tiền kể cả trong lúc ngủ mơ

+Tiền Có Sạch Không?

…Hầu hết tiền đều rất bẩn bởi chuyền từ tay người nay sang tay người khác chưa kể một số tiền bị dương tính với ma túy do những kẻ nghiện ngập cầm nắm nên chứa rất nhiều vi khuẩn

…Tiền muốn sạch thì cần phải rửa mà người ta hay gọi là rửa tiền theo nhiều cách: Chia nhỏ số tiền ra sử dụng mua vàng, bạc, kim cương, đô la từng chút chút một – Mua đi bán lại bđs nhiều lần nhờ người thân đứng tên – Sở hữu oto rồi bán lại – Mở một cty hay cửa hàng, nhà hàng, quán xá kinh doanh lời lỗ không cần biết cứ báo lãi – Chuyển tiền mở tài khoản ra nước ngoài rồi lại chuyển về nước – Đánh bạc trực tuyến, mua bán hóa đơn khống – Thế chấp tài sản bất hợp pháp cho ngân hàng – Gửi tiền đầu tư cho các tổ chức, mua chuộc người ràng buộc lợi ích – Mua lại những tờ vé số độc đắc, Vlott của người trúng biến thành của mình …

…Đến đây, phần về tiền đành tạm dừng hẹn gặp lại trong phần kế tiếp “Vòng Đờ – Tuổi Thọ Của Tiền” ở phần sau.

…Quay trở lại vùng đất thiêng Quảng Ninh, tập trước mây lang thang có đề cập đến các sản phẩm OCOP (mỗi xã phường một sản phẩm) thì tiện đây ta lạc chút xíu qua câu chuyện thương hiệu Việt:

1.Thời Trang – Cái Mặc:

…Dior được sáng lập vào năm 1946 – nay tròn 74 năm tuổi, Lacoste thành lập từ năm 1933 – nay đã 87 năm

…Ở ta đại diện ngoài quốc phục là áo dài, tứ thân… thì dân dã hơn là mũ cối, dép tổ ong … hay những thương hiệu như giày Thượng Đình, dệt Kim Đông Xuân… may mắn vẫn còn tồn tại và một số nhạt nhòa phát triển. Với ta những sản phẩm đó là quen nhưng có lẽ với quốc tế có thể là độc lạ lùng thì liệu cái chất ấy có giữ, nâng vực dậy, nâng tầm, phát triển phục hiệu mới theo kịp xu thế mà trở nên xa xỉ hơn không?

2.Chăm Sóc Sức Khỏe & Mỹ Phẩm:

…Procter & Gamble (P&G) ra đời năm 1837, L’Oréal ra đời năm 1909 tồn tại 111 năm

…Tìm hiểu về thương hiệu Việt, những cái tên như “Dầu bác sĩ Tín” tiền thân của dầu khuynh diệp OPC “mẹ bồng con” ngày nay, nhãn hiệu “Xà Bông Cô Ba” hot nhất thời điểm thế kỷ 20, Cao Sao Vàng thời kỳ 90 của thế kỷ trước, được coi là “thần dược” cho đến thương hiệu “Phấn nụ Bà Tùng” chính là cháu ngoại của người nữ nô tì năm xưa truyền lại

…Tiếc thay 2 trong số những nhãn hiệu ấy đã không còn, số ở lại thì gồng mình tồn tại cầm chừng và lạc đi giữa cơn bão của thị trường

3.Thực Phẩm – Giải Khát:

…“Starbucks” hình thành từ năm 1971 – tuổi đời 49, Coca-Cola thành lập năm 1886 – tuổi đời 134 năm

…Nhìn về phía ta những thương hiệu trẻ với dòng sản phẩm lạ xuất hiện như trái “Dừa Dứa Nướng Ba Đốt” cùng với những cái tên cũ như “cafe Trung Nguyên” lục đục nội bộ đánh mất bản sắc, “Kẹo Dừa Bến Tre”, sữa Ông Thọ…

…Liệu tuổi thọ, sức khỏe, sức bền, giá trị thương hiệu sẽ được kiện toàn và tồn tại thêm bao nhiêu năm nữa nếu được hỗ trợ để lớn mạnh hay cũng tàn lụi?

4.Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng:

+ Johnson & Johnson khởi đầu từ năm 1885 – tuổi đời 135 năm, Colgate-Palmolive được thành lập năm 1806 – tuổi đời 214 năm

…Trước những cái tên đình đám ấy, nạn nhân thương hiệu Việt “Kem đánh rang Dạ Lan” đã không thể thoát khỏi và bị thâu tóm rơi vào tay tập đoàn Colgate-Palmolive để rồi sau đó bị xóa bỏ và các nhãn hiệu khác như “Pin Con Thỏ”, “Diêm Thống Nhất” khuất dần trong tĩnh lặng

…Mới đây nhất thương hiệu GẠO ST25 do ông Hồ Quang Cua và cộng sự lai tạo được vinh danh là gạo ngon nhất thế giới.

…Nhãn hiệu Vinamit do ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch HĐQT- Tổng Giám đốc Vinamit sáng lập cũng đã vướng phải rất nhiều cản trở vô hình…

5.Công Nghệ:

+Facebook hình thành 2004 – tuổi đời 16 năm, Microsoft ra đời 1975 – 45 năm tuổi

–Còn với Việt Nam kỳ lạ thay cái tên Trương Trọng Thi (1936-2005) là một kỹ sư Pháp gốc Việt, lại được xem là “cha đẻ của máy tính cá nhân” vì đã tạo ra Micral, máy tính cá nhân không phải công cụ và được thương mại hóa đầu tiên.

–Tiếp nối sau đó, vào cuối 2000, xuất hiện cha đẻ phần mềm quốc dân Unikey, Phạm Kim Long đã quyết định tạo ra bộ gõ miễn phí. Anh dành một đêm thiết kế, hai đêm mã hóa liên tục mới cho ra phiên bản hoàn chỉnh mang tên Unikey và đến năm 2006, Apple liên hệ để được quyền tích hợp lõi Unikey lên tất cả sản phẩm macOS và iOS của mình, thật bất ngờ, anh tặng luôn và hoàn toàn không thu phí.

…Dấu ấn của người Việt, kèm phong thái rất tay chơi, nghĩa hiệp đã đi vào một chương trong lịch sử công nghệ thế giới tuy không nhiều nhưng sẽ là cơ sở để đất nước tin vào những người con đất Việt có thể làm rạng danh non sông

…Ngày nay công nghệ lõi quen thuộc chính là “phân lô bán nền”

6.Rịu – Thuố..c l…á:

…Philip Morris ra đời vào năm 1847 – 173 năm tuổi, Hennessy hình thành từ 1765 – tới nay được 255 năm

– Còn thuốc L…ào, r. ịu Cần … của Việt Nam có từ bao giờ?

…Rất nhiều quốc túy của dân tộc, bản sắc độc lạ của người Việt…từ lịch sử đã ko được trú trọng ghi lại dấu mốc cho đến ngày nay những giá trị như vậy vẫn chưa được nâng tầm, mỗi thứ cứ đi mỗi ngả, trong khi các thương hiệu của thế giới la liệt ở tám hướng tứ phương?

7.Điện tử:

…Hitachi xuất hiện năm 1910 – 110 năm tuổi, SamSung ra đời ngày 1 tháng 3 năm 1938 – 82 năm tuổi.

…Và tuyệt nhiên trong hạng mục này thật khó để tìm ra một thương hiệu Việt nào thực sự phù hợp với những yếu tố cấu thành nên một hãng điện tử thứ thiệt ngoài những vụ lùm xùm, vỏ Việt nhưng ruột nước ngoài mà giá quốc tế?

8.Oto 4 bánh:

…Toyota được sáng lập vào năm 1867- 153 năm, BMW hình thành vào ngày 7 tháng 3 năm 1916 – 104 năm.

…Quay trở lại nhìn về nhãn hiệu Việt cái tên đình đám một thời Vinaxuki từ một doanh nghiệp hàng đầu về ô tô làm ăn phát đạt, với tham vọng không chỉ sản xuất ô tô mà cả xe bọc thép, đến nay hoang tàn, bị các ngân hàng ráo riết xiết nợ.

…Trường Hải Thaco đã từng cho rằng hoàn toàn có thể sản xuất xe con thương hiệu Việt với tỷ lệ nội địa hóa trên 40% dù sản xuất thì “chắc chắn những chiếc xe đó của tôi sẽ không bán được, khi các tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế, chất lượng khó lòng mà cạnh tranh với các thương hiệu quốc tế, vốn đã có cả trăm năm phát triển mạnh mẽ”

…Tham vọng xăng rồi bỏ giờ tới lượt điện???

…Nhìn vào thị trường này tỉ lệ nội địa hóa, làm chủ công nghệ rất thấp trong khi thế giới họ đang chuyển dần sang thiết kế những dòng xe điện, thân thiện với môi trường như Tesla, Nissan Leaf hay Chevrolet Bolt, Volkswagen,…

…Vậy ở ta cần đi lối nào, rẽ hướng khác ở những thị trường ngách đơn giản như một thời xe đạp Thống Nhất cằng cằng giảm ô nhiễm môi trường hay tiếp tục đi sau? Một mảng khác, Việt Nam là một quốc gia có diện tích bờ biển dài vô cùng tiềm năng cho nền công nghiệp đóng tàu phục vụ cho giao thông đường thủy, trang bị cho tàu chiến cho quân đội?

9.GAME:

…Nintendo thành lập ngày 23 tháng 9 năm 1889 – 131 năm tuổi, Ubisoft ra đời năm: 1986 – tồn tại đến giờ là 34 năm

…Còn tại Việt Nam cái tên đình đám nhất đến thời điểm hiện tại có lẽ duy hiếm nhất chính là Nguyễn Hà Đông với trò game gây ức chế nhất cho cả thế giới. Sau này chính tay Đông đã gỡ Flappy Bird với lý do: “Tất cả mọi áp lực em đều không chịu được, tốt nhất là… gỡ”.

…Tiếp bước Đông những bộ game non trẻ như “Anh hùng áo vải” của chàng trai Hoàng Hiệp sinh năm 2002, quê tại Bình Phước cho đến “Sử Hộ Vương” mới vụt sáng ngày nào thì nay có vẻ đang âm ỉ

…Vậy với những nhân tài đơn độc, độc hành như thế đứng trước những gã khổng lồ vào loại sừng sỏ nhất thế giới cần hỗ trợ những gì để đủ sức so găng? Những nhân tài như vậy có nên hợp nhất nhau lại, đoàn kết để đi xa hơn

10.Tài Chính Ngân Hàng:

…Ngân hàng JP Morgan Chase & Co (Mỹ) được thành lập vào năm 1799 – 221 năm tuổi

…Và dấu ấn nghành tài chính lại khắc tên người Việt Nam góp phần thay đổi hình dáng của máy ATM theo hướng thân thiện hơn (Bằng sáng chế 386883 Nov, 25 1997), đó là ông Đỗ Đức Cường.

— Điều này phải khẳng định thêm lần nữa rằng người Việt Nam rất có tiềm năng nếu được chú trọng

11.Siêu Thị – Kênh Phân Phối:

+Central Group thành lập 1947 – tuổi đời 73 năm mua lại 49% Nguyễn Kim.

+Tỷ phú Charoen đứng sau cty con Vietnam Beverage “rút ví” gần 5 tỷ USD để mua lại 53,59% Sabeco

…Rất nhiều hệ thống phân phối lớn, các thương hiệu giải khát… đẻ trứng vàng… đã ngả về phía các tập đoàn nước ngoài còn lại các chợ cóc, chợ tạm, chợ quê, tạp hóa mảnh khảnh chống đỡ

…Điểm mặt tỉ lệ các mặt hàng thiết yếu nội địa hóa của Việt Nam trong mỗi gia đình hiện nay: Nước – Điện – Xăng dầu (độc quyền 100%, ngoài ra còn có điện gió, điện mặt trời v.v…) – Internet (FPT, VNPT, VIETTEL,… thiết bị công nghệ made in china) – Truyền hình (VTV, FB, YOUTUBE…) – Mâm Cơm (rau củ quả, gạo, thịt, mắm, muối Thái, tàu, Việt…) – Quần áo (Viettien, An Phước nhạt nhòa, hàng china giá rẻ chiếm thị phần đa số thậm chí còn cấu kết giả mác Việt) – Thiết bị điện tử (Quạt, máy tính, điện thoại… vỏ việt ruột tàu) – Xe máy (Nhật, Hàn, Vfast, tàu …) – Xe oto (Trường Hải, VFast, Honda, Korea,…, tàu) – Giầy dép (Bitis, Thượng Đình, Bita’s, tàu, Thái, nhái…) – Nội ngoại thất (Gạch Đồng Tâm, Hoàng Anh Gia Lai, Eurowindow, Hòa Phát, Nhà Xinh,… tàu… ) – Vật liệu xây dựng (Thép Hòa Phát, Viglacera, Đức, Ý…) – Thiết bị điện (Cadivi, Trần Phú, Cadi Sun, Daphaco, tàu …)

…Nhìn lại 11 lĩnh vực ấy trong khi thế giới đang trên đỉnh cao của công nghệ tiên phong nhưng không vì thế mà họ giảm khao khát chinh phục thử thách mới thì chúng ta đáng lý càng phải khao khát, quyết tâm, dữ dội hơn thế rất nhiều. Các thương hiệu đình đám quốc tế ấy phải mất hàng chục cho đến hàng trăm năm, mấy đời ông chuyền bố nối con triển với bao nhiêu công trình nghiên cứu, sáng chế mới gầy dựng lên được đế chế của mình thì làm sao có thể những doanh nghiệp vừa ra ràng thiếu nền tảng mới có vài năm mà có thể Thánh Gióng đòi dẫn dắt trái đất? Sự khiêm tốn, biết mình biết ta, sự vươn lên học hỏi, tìm tòi, khám phá, sáng tạo lặn đi đâu rồi?

…Lật lại đề tài Quảng Ninh Thập Tam Huyện Thị Thành – Ngũ Giác Quan

…Quảng Ninh có 13 đơn vị hành chính bao gồm 2 thị xã: Đông Triều – Quảng Yên + 7 huyện: Ba Chẽ – Bình Liêu – Đầm Hà – Cô Tô – Hải Hà – Tiên Yên – Vân Đồn + 4 thành phố: Hạ Long – Uông Bí – Cẩm Phả – Móng Cái

…Hành trình đi qua 13 nơi này, mây lang thang sẽ cùng mọi người sử dụng đủ 5 giác quan thị, thính, vị, xúc, khứu giác để cảm nhận từng vị đất quê hương Quảng Ninh.

…Điểm đến đầu tiên chúng ta sẽ ghé tới địa danh sông Kinh Thầy, Đông Triều nơi nhà thơ Trần Đăng Khoa đã từng đi qua:

“Hạt gạo làng ta có vị phù sa của sông Kinh Thầy, có hương sen thơm trong hồ nước đầy. Có lời mẹ hát ngọt bùi đắng cay …”

…Viết tới đây ngày đã chuyển sang khuya, trộm cướp cũng chuẩn bị đi tuần và đám trẻ trâu lại bắt đầu lên cơn động cỡn, cưỡi xe gầm rú phá làng, phá xóm, phá giấc mộng đêm… thành ra mây lang thang chợt bực mồm mà lẩm bẩm chửi thề vài câu “dmclvhmdomcqhsgchcmlnvnt” và thôi cũng xin dừng gõ.

…Hẹn gặp lại quý vị ở phần tiếp theo “Thị xã Đông Triều”

(Theo Culi Thanh)

Join The Discussion

Compare listings

Compare
%d bloggers like this: